معرفی
عوامل اجتماعی موثر سلامت(Social Determinants of Health,SDH)نظیر وضعیت تغذیه، محیط زیست، محیط کار، فقر، سطح سواد، طبقه اجتماعی، مسکن ، آب، جنسیت، بیکاری، فشارهای روانی، میزان درآمد، حمایت اجتماعی ، آموزش و... از مهم ترین عوامل تعیین کننده اجتماعی سلامت هستند کهبسیار بیشتر از عواملی مانند عوامل بیولوژیکی باعث ابتلا به بیماری میشوند و در سلامت انسان نقش کلیدی دارند که اگر نادیده گرفته شوند رسیدن به اهداف سلامتی و برقراری عدالت در سلامت را غیرممکن می سازند.این عوامل، موجب بیش از ۵۰درصد ناخوشی ها، بیماریها و مرگ ومیر در جهان هستند. بر اساس شواهد موجود، عمده بی عدالتی های سلامتی نیز حاصل آثار و تبعات غیر متقارن این عوامل اجتماعی بر سلامت مردم می باشد.دنیایی که در آن نابرابری های عمیق در سلامت وجود داشته باشد، دنیای انسانی و مطلوبی نیستکه جوامع به دنبال آن باشند. شواهد، حاکی از تأثیر بسیار شگرف تعیین کننده های اجتماعی در ایجاد بیماری ها است و برای دستیابی به جامعه ای عادلانه تر و انسانی تر و کاهش شکاف نابرابری های سلامتی، باید تاثیرمولفه های اجتماعی سلامت را به عنوان اقدامی کلیدی در نظر گرفت. مطالعه و بررسی هر یک از این عوامل و پی بردن به روابط ساختاری میان آن ها از اهداف مورد تاکید و نوین سازمان جهانی بهداشت است. در خلال دهه گذشته اطلاعات علمی مربوط به عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت به طرز چشمگیری پیشرفت کرده است و امروزه شرایط سیاسی برای اقدام بیش از گذشته فراهم شده است. این فرصت بسیار مهم تر از آن است که با سهل انگاری از دست برود. برای نیل به این اهداف به مدیریتی نیاز است که بر دانش های مرتبط احاطه داشته ، در عین حال از نگرش اخلاقی و هشیاری سیاسی لازم نیز برخوردار باشد.از همین رو است که کمیسیون عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت در سازمان های جهانی بهداشت تاسیس شده است . درک علمی در مورد عوامل اجتماعی تعیین کننده سلامت در دهه های اخیر پیشرفت های سریعی داشته است و در بسیاری از کشورها این شواهد علمی به هدف تدوین راهکارهای سیاستگذاری عمومی جدید مورد استفاده واقع شده است. جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در زمینه مبارزه با آثار مخرب این عوامل اجتماعی موثر بر سلامت از سال ۱۳۸۵، همزمان با شروع به کار کمیسیون عوامل اجتماعی موثر بر سلامت در سازمان جهانی بهداشت، اقدام به تاسیس دبیرخانه عوامل اجتماعی موثر بر سلامت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نموده است.
افیلیشن مرکز
مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران.
Social Determinants of Health Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran.
تاریخچه مرکز
مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت(Research Center for Social Determinants of Health,SDH) در سال 1390 فعالیت های خود را با تصویب در مراجع ذیصلاح دانشگاه آغاز نمود و پس از وصول به شرایط لازم ، در سال 1391 تقاضای اخذ موافقت اصولی به معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارسال و به استناد رای صادره در دویست و بیست و چهارمین جلسه مورخه 92/2/23 شورای گسترش دانشگاه های علوم پزشکی موفق به اخذ موافقت اصولی شد و از این تاریخ فعالیت رسمی مرکز آغاز شد. این مرکز در تاریخ 96/3/21 موفق به اخذ موافقت قطعی گردید.
![]() |
![]() |

