دانستنی هایی در مورد اصول پیشگیری از بیماری های عفونی

دانستنی هایی در مورد اصول پیشگیری از بیماری های عفونی

اصول پیشگیری از بیماری‌های عفونی

بیماریهای عفونی با وجود کاهش جدی هنوز وجود دارند بنابراین آشنایی با آنها و بکارگیری روشهای مراقبتی و پیشگیری از بروز  آنها همچنان اهمیت دارد.گرچه با بهتر شدن وضعیت اقتصادی و فرهنگی کشورها ، بسیاری از بیماری های عفونی تحت کنترل در آمده و در مواردی موجب ریشه کنی بیماری عفونی از جمله آبله شده است ولی هنوز در بسیاری از کشورهای توسعه نیافته قسمت اعظم بیماری های شایع، بیماری های واگیردار محسوب میگردد. در ضمن بیماری های نوپدید عفونی مثل ایدز و سارس که طی سه دهه گذشته پیدا شده اند اهمیت بیماری های عفونی را می رساند.

بیماریهای عفونی طیف وسیعی داشته و شیوع آن در مناطق مختلف متفاوت میباشد. اغلب این بیماریها مسری بوده و در عین حال قابل پیشگیری اند. با اطلاع از نحوه پیشگیری میتوان نقش زیادی در کاهش این بیماریها انجام داد.در ایجاد بیماری های عفونی مثلث بیماریزا یعنی سه فاکتور؛ عامل عفونی، میزبان( انسان) و محیط نقش بازی می کند. مداخله در هرکدام از اینها می تواند جهت پیشگیری مد نظر باشد

آموزش هایی که جنبه های پیشگیری را در پزشکی شامل میشوند نسبت به آموزش هایی که در درمان مورد استفاده واقع میشوند همواره از ارزش بالاتری برخوردار بوده و در مورد بیماریهای عفونی پیشگیری نقش بسیار بیشتری دارد.

 تعدادی از مهمترین اصول پیشگیری بیماریهای عفونی عبارتند از:

 الف- شستشوی دست؛ اولین سد در مقابل بیماری ها

دستها در انتقال بسیاری از بیماریهای عفونی نقش دارند. خط اول مبارزه با انتقال عفونت شستشوی صحیح دستان است. شستشوی دست ساده ترین و موثرترین روش برای قطع زنجیره انتقال و جلوگیری از انتقال عفونت محسوب می شود.

شستشوی دست بخصوص در موارد زیر توصیه می‌شود.

• بعد از دستشوی واجابت مزاج
• بعد ازعطسه و سرفه
• آمدن به منزل از سر کار یا مدرسه
• دست دادن و یا مراقبت از افراد
• دست زدن به حیوانات
• دست زدن به پوسته تخم مرغ و یا گوشت و سبزیجات و میوه نشسته   

ب- تغذیه مناسب

 برخورداری از تغذیه مناسب و درست در کنترل بسیاری از بیماری ها و از جمله عفونت ها موثر است . در تغذیه باید به دو موضوع زیر توجه داشت  :

1- دریافت عوامل مختلف غذایی متناسب با نیازهای بدن

2- دریافت غذای مورد نیاز به صورت کاملا سالم و فاقد آلودگی های زیان آور

ج- بهداشت آب

آب یکی از مهمترین و بنیادی‌ترین عامل حیات موجودات زنده است از این نظر جلوگیری از آلودگی آب نیز به همان نسبت مهم و مورد توجه می‌باشد عوامل آلوده کننده آب بسیار گوناگون‌اند . از عوامل شایع آلودگی آب عوامل عفونی هستند که منجر به بیماریهایی از جمله بیماریهای اسهالی و انگلی می شود.استفاده از آب آشامیدنی سالم و پرهیز از مصرف آب غیر مطمئن چشمه‌ها و رودخانه‌ها نقش اساسی در کنترل این عفونتها دارد.

د- بهداشت مواد غذایی

بیماری های ناشی از غذا ، طیف گسترده ای از بیماری ها را تشکیل می دهد که در پیدایش آن ها گاهی عوامل طبیعی موجود در مواد خوردنی و غالبا عوامل بیرونی بیماری زا مثل میکروبها در ایجاد بیماری ها نقش دارند .

بیماریهای ناشی از غذا معمولاًبه همراه عوامل عفونت زا یا مسمومیت زایی که با بلع غذا به بدن راه یافته اند، در انسان بروز می کند. ضد عفونی میوه‌ها و سبزیجات قبل از مصرف و دور نگه داشتن مواد غذایی و آشامیدنی از عوامل آلوده کننده کمک زیادی می کند.

ه- محافظت در برابر گزش حشرات

نیش حشرات از جمله  پشه‌ها می‌توانند عوامل بیماریزای مهم مثل  مالاریا و سالک را به انسان منتقل کند. به همین دلیل حفاظت در برابر گزیدگی با نیش پشه و سایر حشرات بسیار حائز اهمیت است. این کار با استفاده از پشه بند، خوابیدن در محلهای مناسب و استفاده از مواد دافع حشرات امکان پذیر است.

و- احتیاطات لازم در مورد تماس با حیوانات

بیش از 400 نوع بیماری مهم از حیوانات به انسان منتقل میشود که در بین آنها بیماریهای خطرناکی چون هاری و یاتب خونریزی دهنده کریمه کنگو و یا بیماریهای شایعی مثل تب مالت وجودارد.در سالهای اخیر فرادیه به تقلید از سایر فرهنگ‌ها و به دلیل مدگرایی، انواع حیوانات را در خانه نگهداری می‌کنند، اغلب از خطرات ناشی از نگهداری این حیوانات در خانه و تماس نزدیک با ‌آنها بی‌اطلاع اند. تا حد امکان باید از نگهداری حیوانات در خانه خوداری کرد. همچنین چوپانان و قصابان در تماس با حیوانات مراقبتهای لازم را انجام دهند.

ز- خوداری از رفتارهای پر خطر

رفتارهای پر خطر مهمترین عامل به خطر افتادن سلامت جامعه اند. امروزه شیوع رفتارهای پرخطر بخصوص در نوجوانان و جوانان به یکی از مهمترین و گسترده ترین دل نگرانیهای جوامع بشری تبدیل شده است.رفتارهای مخاطره آمیزی هستند که می توانند در حال  یا آینده سبب بروز مشکلات و بیماریهای جسمی و روانی و آسیبهای اجتماعی در افراد گردند.  نظیررفتاهای جنسی مثل تماس جنسی محافظت نشده ، مصرف الکل، مواد مخدر و یا روانگردان واستفاده مشترک از وسایل تزریق و یا ابزار تیز و برنده مثل تیغ و سوزن خال‌کوبی. این رفتار در انتقال تعدادی از بیماریهای عفونی مثل:ایدز ، هپاتیت، سوزاک و سیفلیس نقش دارند.

ح- انجام واکسیناسیون

اکسیناسیون اقدام بسیارمهم و با ارزشی است که بوسیله آن با هزینه کم می‌توان از ابتلاء به بیماریهای عفونی جلوگیری کرد. با اجرای برنامه واکسیناسیون همگانی در جهان، شیوع بسیاری از بیماریهای خطرناک دربین شیرخواران، کودکان و بالغین کاهش بارزی پیدا کرده است بطوریکه اکنون شیوع بیماریهای خطیری چون دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، سرخک و فلج کودکان با واکسیناسیون همگانی با موفقیت کنترل و در بسیاری از کشورها عملا به حداقل میزان خود رسیده است ، یا بیماری آبله که با واکسیناسیون همگانی و پیگیری جهانی ریشه کن شده است .بیماری‌های قابل پشگیری با واکسن عبارتست از بیماری‌های که توسط واکسن می‌توان از بروز آن‌ها جلوگیری یا بروز آن‌ها را به حداقل رساند. واکسیناسیون افراد مستعد بخصوص کودکان را در مقابل بعضی از بیماری‌های خطرناک دوران کودکی محافظت می‌کند.

ط- جداسازی بیماران

جداسازی به معنای مجزا کردن شخصی در دوره قابل سرایتکه مبتلا به بیماری قابل انتقال باشد و به منظور جلوگیری از انتقال مستقیم یا غیر مستقیم بیماری به دیگران می‌باشد .هدف ازجداسازی بیماران دربیمارستان،جلوگیری ازانتقال میکروارگانیسم ها ازبیماران به سایرافراد است. افراد دچار بیماریهای واگیردار در دوران سرایت بهتر است تا حد امکان ار بقیه جدا باشند.